Ons DNA kan steeds sneller en goedkoper in kaart worden gebracht en het genetisch modificeren van mensen komt steeds dichterbij. Wat hebben we aan al die nieuwe inzichten en technieken? En tegen welke dilemma’s lopen we op? In de televisieserie Van DNA tot Z van de NTR en Tuvalu Media gaat presentator Ajouad El Miloudi onderzoek uit. Ik deed een groot deel van de research.
Bekijk de afleveringen hier op npo.nl en lees meer achtergronden op de site van De Kennis van Nu
Nog nooit werd ons dagelijks leven zo goed gedocumenteerd en geanalyseerd als nu. Elke website die we bezoeken, elke plek waar we inloggen en elk ticket dat we boeken wordt geregistreerd en opgeslagen. De berg van data die zo ontstaat, is een goudmijn voor marketingbedrijven en online winkels. Voor De Kennis van Nu (NTR) maakte ik samen met regisseur Saskia van Leeuwen deze reportage over hoe bedrijven dag op dag ons online gedrag verzamelen, analyseren, voorspellen én beïnvloeden.
Bekijk de aflevering hier op npo.nl
Een nieuwe, eenvoudige genetische techniek genaamd CRISPR-Cas9 belooft erfelijke aandoeningen met grote trefzekerheid te genezen. Maar de techniek maakt ook de weg vrij voor designer baby’s, genetische doping en een hele nieuwe generatie genetisch gemodificeerd voedsel. Voor De Kennis Van Nu (NTR) maakte ik samen met regisseur Jeroen Kortschot de aflevering Revolutie in de gentechnologie.
Bekijk de aflevering hier op npo.nl
Voor meer informatie over CRISPR/Cas en de uitzending, bekijk dan de special op de site van De Kennis Van Nu.
Voor de studenten van ArtEZ Hogeschool voor de kunsten vertelde ik een verhaal over chimeren: over kip-kwartels, schaap-geiten en mensvarkens.
Saar Slegers bij ArtEZ studium generale from ArtEZ studium generale on Vimeo.
Parson’s reuzen kameleon genaamd Robin
– foto Jan Lankveld
Een kameleon vangt zijn prooi door zijn tong met een enorme snelheid af te schieten. Het beest doet dit met zo’n kracht en zo’n nauwkeurigheid dat een nietsvermoedende sprinkhaan geen schijn van kans maakt. Zelfs hagedissen en kleine vogeltjes zijn hun leven niet zeker met een kameleon in de buurt.
Voor De Kennis Van Nu (NTR) maakte ik samen met regisseur Mike Warmels en cameraman Chris Blokhuis een aflevering over het geheim van de kameleontong. Want zo’n flexibele, nauwkeurige en krachtige grijparm zou enorm handig zijn in de robotica: ideaal voor het betere sorteerwerk. Maar het mysterie van de kameleontong laat zich nog niet zo makkelijk te ontrafelen.
Een baby gemaakt uit drie ouders, met één pil een traumatische herinnering wissen, met laserlicht iemands gedrag sturen of menselijke organen opkweken in varkens. Geen sciencefiction, maar realiteit. In de nieuwe zesdelige Human/VPRO serie De Volmaakte Mens gaat schrijver en columnist Bas Heijne op zoek naar de toekomst van onze soort. Hij reist de hele wereld over om in gesprek te gaan met topwetenschappers en grote denkers om antwoord te vinden op de vraag: Wat is de mens?
Samen met onder andere eindredacteur Marcia van Woensel, regisseurs Esther Pardijs en Geert Rozinga, mederesearcher Gerko Wessel en projectleider Eef Grob maakte ik deze serie over onze drang naar verbetering, onze relatie met technologie en de ethische dilemma’s waar we onvermijdelijk tegenaanlopen als we onszelf proberen te vervolmaken. Vanaf woensdag 13 mei wekelijks te zien om 23:00 op NPO2.
Voor meer informatie, ga naar de website van De Volmaakte Mens.
Lieve Koningin Maxima…
Zo begint de brief van Queen, een 10-jarig meisje dat met haar moeder in de Kerstvakantie op straat dreigt te worden gezet. Ze is slechts één van de op zijn minst honderden illegale kinderen die vanuit koffers leven en geen vaste woonruimte hebben.
Als researcher werkte ik mee aan deze aflevering van Mensjesrechten (IKON).
Bekijk hier de documentaire.
Tijdens de zwangerschap schenkt elke baby haar moeder een portie stamcellen. Volgens Amerikaans onderzoek leven deze cellen voort in het lichaam van de moeder en komen ze haar te hulp als ze ziek is. Samen met researcher Lemke Kraan en regisseur Karin Schagen maakte ik deze aflevering van Labyrint over de magie van de zwangerschap.
Gedragsbioloog Temple Grandin is autistisch. Tot haar vierde kon ze niet praten en nog altijd ze heeft moeite met sociale relaties. Tegen alle verwachtingen in begon ze een wetenschappelijke carrière en groeide ze uit tot een beroemdheid die zich inzet voor een andere omgang met dieren én autisten. Samen met regisseur Wim Schepens maakte ik een aflevering van Labyrint (VPRO / NTR) over deze bijzonder vrouw en haar nieuwe kijk op autisme en dierenwelzijn.
Bij meer dan 1000 Amerikaanse nonnen en monniken komen jaarlijks wetenschappers over de vloer die hen onderwerpen aan allerlei cognitieve tests. Na hun dood stellen de kloosterlingen hun hersenen ter beschikking van de wetenschap. Dit allemaal om bij te dragen aan het onderzoek naar de ziekte van Alzheimer. Samen met regisseur Wim Schepens maakte ik deze aflevering van Labyrint over de zoektocht naar de oorzaken van deze mysterieuze ziekte.
In het wetenschapsdorp Ny-Ålesund op Spitsbergen vind je wetenschappers van allerlei pluimage: Duitse algenonderzoekers, Nederlandse vogeldeskundigen, Russische geologen en Chinese meteorologen. Ze zitten er voor de wetenschap, jawel, maar hun aanwezigheid dient ook een politiek doel: wie actief is in het Noordpoolgebied heeft een vinger in de pap als het ijs smelt. Samen met regisseur Thijs Brandsma maakte ik deze aflevering van Labyrint over de strijd om de Noordpool.
Hoe vindt een zalm zijn weg door de eindeloze oceaan? En hoe weet een roodborstje steeds weer terug te vliegen naar zijn broedplaats? We weten dat ze geholpen worden door hun interne kompas. Maar hoe dat kompas werkt, is een raadsel waar wereldwijd onderzoekers zich over buigen. Samen met Hansje Quartel en Wim Schepens maakte ik deze Labyrint over het zesde zintuig en kantelende polen.
In de chirurgie volgen nieuwe behandelmethodes elkaar razendsnel op. Maar zijn patiënten hier wel bij gebaat? De nieuwe methoden worden namelijk nauwelijks gecontroleerd op effectiviteit. Voor Labyrint (VPRO/NTR) maakte ik met regisseur Jeroen van den Berk een aflevering over nieuwe behandelmethodes, nutteloze ingrepen en 3D-brillen in de operatiekamer.
Wanneer ben je arm in een rijk land? Als je geen geld hebt om op vakantie te gaan? Als je je geen televisie kan veroorloven? Of pas als je niet dagelijks een warme maaltijd op tafel kan zetten?
Voor Labyrint (VPRO / NTR) maakte ik samen met onder anderen regisseur Thijs Brandsma en producer Linda Bos deze aflevering over de definitie van armoede.
Het duurde even voordat de eindredactie van Labyrint (VPRO/NTR) eraan wilde: een uitzending over sponzen en bodembeesten. Maar het grenzeloze enthousiasme van marien bioloog Jasper de Goeij en ecologen Martijn Bezemer en Gerlinde De Deyn werkte aanstekelijk. In deze aflevering nemen zij ons mee in de wereld van de ondergewaardeerde beesten.
In het Keniaanse vluchtelingenkamp Kakuma vangen hulporganisaties al twintig jaar vluchtelingen op. Inmiddels is het kamp uitgegroeid tot een economisch en humanitair centrum dat een grote aantrekkingskracht heeft op mensen uit de wijde omgeving. Wat eens begon als opvangkamp is nu uitgegroeid tot een permanente stad met bijna honderdduizend inwoners. Voor Labyrint (VPRO/ NTR) maakte ik samen met onder andere regisseur Thijs Brandsma, producer Bella Boender en cultureel antropoloog Bram Jansen een documentaire over deze humanitaire hotspot.
Neppillen en leugentjes om bestwil worden in de medische praktijk niet als ethisch verantwoord beschouwd. Toch zouden artsen vaker gericht gebruik moeten maken van het placebo-effect.
Samen met onder anderen regisseur Esther Pardijs maakte ik deze aflevering van Labyrint (VPRO/NTR) over het helende effect van hoopvolle verwachtingen.
Voor een goede relatie met anderen is het herkennen van emoties cruciaal. De vaardigheid om te zien of iemand boos, blij of bang is, stelt ons in staat om ons in te leven in de ander en om gepast te reageren in sociale situaties. Maar zijn wij eigenlijk allemaal wel zo goed in het herkennen van emoties?
Om deze vraag te onderzoeken zetten NTR en VPRO het Groot Nationaal Onderzoek naar emotieherkenning op poten. Samen met regisseur Thijs Brandsma maakte ik er deze Labyrint-aflevering over.
Een mens liegt gemiddeld zo’n twee keer per dag. De meeste leugens worden nooit herkend en gewoon voor waar aangenomen. Maar in situaties waarin er veel op het spel staat, doen we ons uiterste best om de leugen van de waarheid te onderscheiden. Lichaamstaal spreekt boekdelen, is hierbij de populaire gedachte.
Samen met regisseur Karin Schagen maakte ik deze aflevering van Labyrint (VPRO/NTR) over goede leugenaars en slechte leugendetectoren.
Met de huidige generatie fMRI-scanners kunnen de hersenen tot op de halve kubieke millimeter nauwkeurig in beeld worden gebracht. Wanneer is de techniek zo ver ontwikkeld dat hersenwetenschappers onze gedachten uit kunnen lezen? Voor Labyrint (VPRO/NTR) maakte ik samen met regisseur Karin Schagen dit portret van neurowetenschapper Rainer Goebel, die met de nieuwste generatie scanners de gedachten van zijn proefpersonen probeert te ontrafelen. Collega researcher Jacqueline de Vree maakte de andere reportage over neuromarketing.