Inlichtingendiensten waarschuwen voor spionage op universiteiten. Want het is niet de bedoeling dat high tech kennis van Nederlandse bodem in verkeerde handen valt. Maar hoe bescherm je kennis op een plek die juist bedoeld is om kennis te delen? En hoe bepaal je wie wel en niet te vertrouwen is? In de podcast Vriend of Vijand (Argos, HUMAN/VPRO) onderzoek ik de dilemma’s achter het Nederlandse kennisveiligheidsbeleid. Wiens veiligheid staat hier eigenlijk op het spel?
Lees verder
Ons DNA kan steeds sneller en goedkoper in kaart worden gebracht en het genetisch modificeren van mensen komt steeds dichterbij. Wat hebben we aan al die nieuwe inzichten en technieken? En tegen welke dilemma’s lopen we op? In de televisieserie Van DNA tot Z van de NTR en Tuvalu Media gaat presentator Ajouad El Miloudi onderzoek uit. Ik deed een groot deel van de research.
Bekijk de afleveringen hier op npo.nl en lees meer achtergronden op de site van De Kennis van Nu
Niemand wil gepest worden. Maar totaal genegeerd worden is nog erger. Het is een van de pijnlijkste dingen die ons kan overkomen. Dat zegt sociaal psycholoog Kip Williams, die proefpersonen door middel van een simpel balspelletje diepongelukkig maakt.
[Dit artikel verscheen in de VPROgids van 30 april – 6 mei 2016]
Voor de studenten van ArtEZ Hogeschool voor de kunsten vertelde ik een verhaal over chimeren: over kip-kwartels, schaap-geiten en mensvarkens.
Saar Slegers bij ArtEZ studium generale from ArtEZ studium generale on Vimeo.
Parson’s reuzen kameleon genaamd Robin
– foto Jan Lankveld
Een kameleon vangt zijn prooi door zijn tong met een enorme snelheid af te schieten. Het beest doet dit met zo’n kracht en zo’n nauwkeurigheid dat een nietsvermoedende sprinkhaan geen schijn van kans maakt. Zelfs hagedissen en kleine vogeltjes zijn hun leven niet zeker met een kameleon in de buurt.
Voor De Kennis Van Nu (NTR) maakte ik samen met regisseur Mike Warmels en cameraman Chris Blokhuis een aflevering over het geheim van de kameleontong. Want zo’n flexibele, nauwkeurige en krachtige grijparm zou enorm handig zijn in de robotica: ideaal voor het betere sorteerwerk. Maar het mysterie van de kameleontong laat zich nog niet zo makkelijk te ontrafelen.
Een baby gemaakt uit drie ouders, met één pil een traumatische herinnering wissen, met laserlicht iemands gedrag sturen of menselijke organen opkweken in varkens. Geen sciencefiction, maar realiteit. In de nieuwe zesdelige Human/VPRO serie De Volmaakte Mens gaat schrijver en columnist Bas Heijne op zoek naar de toekomst van onze soort. Hij reist de hele wereld over om in gesprek te gaan met topwetenschappers en grote denkers om antwoord te vinden op de vraag: Wat is de mens?
Samen met onder andere eindredacteur Marcia van Woensel, regisseurs Esther Pardijs en Geert Rozinga, mederesearcher Gerko Wessel en projectleider Eef Grob maakte ik deze serie over onze drang naar verbetering, onze relatie met technologie en de ethische dilemma’s waar we onvermijdelijk tegenaanlopen als we onszelf proberen te vervolmaken. Vanaf woensdag 13 mei wekelijks te zien om 23:00 op NPO2.
Voor meer informatie, ga naar de website van De Volmaakte Mens.
In de chirurgie volgen nieuwe behandelmethodes elkaar razendsnel op. Maar zijn patiënten hier wel bij gebaat? De nieuwe methoden worden namelijk nauwelijks gecontroleerd op effectiviteit. Voor Labyrint (VPRO/NTR) maakte ik met regisseur Jeroen van den Berk een aflevering over nieuwe behandelmethodes, nutteloze ingrepen en 3D-brillen in de operatiekamer.
Wanneer ben je arm in een rijk land? Als je geen geld hebt om op vakantie te gaan? Als je je geen televisie kan veroorloven? Of pas als je niet dagelijks een warme maaltijd op tafel kan zetten?
Voor Labyrint (VPRO / NTR) maakte ik samen met onder anderen regisseur Thijs Brandsma en producer Linda Bos deze aflevering over de definitie van armoede.
Sponzen zijn geniale dieren. Labyrint brengt deze week een ode aan de spons. Hier alvast acht redenen om van sponzen te houden.
Om een realistisch beeld te krijgen van het leven in een vluchtelingenkamp verbleef cultureel antropoloog Bram Jansen ruim anderhalf jaar lang in Kakuma (Kenia) en bekeek er het leven vanuit het perspectief van de vluchteling.
Neppillen en leugentjes om bestwil worden in de medische praktijk niet als ethisch verantwoord beschouwd. Toch zouden artsen vaker gericht gebruik moeten maken van het placebo-effect.
Samen met onder anderen regisseur Esther Pardijs maakte ik deze aflevering van Labyrint (VPRO/NTR) over het helende effect van hoopvolle verwachtingen.
Een mens liegt gemiddeld zo’n twee keer per dag. De meeste leugens worden nooit herkend en gewoon voor waar aangenomen. Maar in situaties waarin er veel op het spel staat, doen we ons uiterste best om de leugen van de waarheid te onderscheiden. Lichaamstaal spreekt boekdelen, is hierbij de populaire gedachte.
Samen met regisseur Karin Schagen maakte ik deze aflevering van Labyrint (VPRO/NTR) over goede leugenaars en slechte leugendetectoren.
Veertig jaar geleden moesten de bewoners van de Chagoseilanden plaats maken voor de bouw van een Amerikaanse militaire basis. De Chagossians beschuldigen de Britse staat van deportatie en schending van hun mensenrechten. Met haar nieuwste boek wilt antropologe Sandra Evers de feiten boven tafel krijgen.
Begin jaren ’70 deporteerden de Britten de bewoners van de Chagoseilanden. De ‘ontvolking’ van de eilanden werd vakkundig in de doofpot gestopt. Nu de eilanders terug willen, gebruiken de Britten argumenten als wereldveiligheid en natuurbehoud om hen de toegang te ontzeggen.
Met de huidige generatie fMRI-scanners kunnen de hersenen tot op de halve kubieke millimeter nauwkeurig in beeld worden gebracht. Wanneer is de techniek zo ver ontwikkeld dat hersenwetenschappers onze gedachten uit kunnen lezen? Voor Labyrint (VPRO/NTR) maakte ik samen met regisseur Karin Schagen dit portret van neurowetenschapper Rainer Goebel, die met de nieuwste generatie scanners de gedachten van zijn proefpersonen probeert te ontrafelen. Collega researcher Jacqueline de Vree maakte de andere reportage over neuromarketing.
Het terrein van een luxe hotel wordt slechts door een muur gescheiden van de kampong. (Foto: Y. Effendy)
Voor de Indonesische bedrijven en overheden zijn de kampongs in het stadscentrum van Jakarta een doorn in het oog. Volgens stedenbouwkundige Devisari Tunas wordt het economische belang van de kampongs sterk onderschat.
Maandenlang zat dr.ir. Ivo Vink in het lab om het ‘jongleren met elektronen’ onder de knie te krijgen. Met veel geduld lukte het hem de spintoestand van elektronen te manipuleren en uit te lezen. Hiermee levert hij een bijdrage aan de totstandkoming van de quantumcomputer, de computer die de hele informatica op zijn kop moet zetten.
Een foto in Metro van maandag 13 oktober toont hoe vanaf een zeeschip oude metrowagons in de Atlantische Oceaan worden gekieperd. De New-Yorkse wagons krijgen een tweede leven als vissenflat.
Projectontwikkelaars in Dubai willen een wolkenkrabber van duizend meter hoog bouwen. Dat meldde de Volkskrant op 7 oktober.
Robotdeskundigen leren veel van het menselijk lichaam. Hoe energiezuinig en stabiel te lopen bijvoorbeeld. Tegelijkertijd draagt het onderzoek van het Delft Robotic Laboratory bij aan een beter begrip van de menselijke loopbeweging. Dr.ir. Daan Hobbelen: “Dynamisch gezien lijkt de lopende mens een instabiel systeem.”
Lees verder