De Kafkaknop

Stop!Tientallen grote Nederlandse organisaties – van ziekenhuizen tot de belastingdienst – hebben een Kafkaknop op hun interne website staan. Die Kafkaknop is de laatste strohalm voor medewerkers die kampen met een organisatorisch probleem dat ondanks herhaalde pogingen maar niet wordt opgelost. Wordt er via de Kafkaknop een melding gedaan, dan gaat een team van medewerkers in de hoogste regionen van de organisatie met het probleem aan de slag en moet er binnen drie maanden een oplossing liggen.

In deze documentaire voor RadioDoc (NTR, VPRO) neem ik een kijkje  in de krochten van de bureaucratie. Ik ontmoet mensen die verstrikt raakten in kafkaëske situaties en mensen die tot het uiterste gaan om wat menselijkheid terug te brengen in de systemen die hen boven het hoofd zijn gegroeid.

Zonder Kafkaknop lopen we vast. Maar waarom is dat zo? Welke structurele problemen zijn ingebakken in onze bureaucratische systemen? En wat gebeurt er met mensen die in de bureaucratische molens belanden en er niet meer uitkomen?

Luister hier naar: De Kafkaknop

‘Badmeester, wat weet u van mij?’

argosHet wordt steeds makkelijker om gegevens op te slaan en te delen. Onze medische geschiedenis, onze locatiegegevens, informatie over ons leesgedrag, ons koopgedrag, onze vrienden, ons liefdesleven… het is allemaal opgeslagen op servers in binnen- en buitenland. Volgens de wet mogen die persoonsgegevens niet zomaar door iedereen gedeeld en gebruikt worden, maar in de praktijk wordt nauwelijks gecontroleerd welke data organisaties verzamelen en hoe ze er vervolgens mee omgaan.

Genoeg reden om voor het radioprogramma Argos (VPRO) eens op zoek te gaan naar mijn eigen persoonsgegevens. Wat weet het zwembad waar ik regelmatig komt over mij? Wie houdt mijn leesgedrag in de online krant in de gaten? En die datingsite waar ik ooit op zat, sta ik daar nog in het systeem?
Lees verder

Vier Frauen in der Wüste Gobi

Saar interviewt haar kameelDe wilde kameel. Het is een diersoort waar vrijwel niemand ooit over heeft gehoord. En misschien blijft dat wel zo, want er zijn er nog maar een stuk of duizend in leven. Vier Duitse vrouwen hebben er alles voor over om de wilde kameel voor uitsterven te behoeden. Daarom reizen ze naar een van de meest onherbergzame gebieden te wereld: de Gobi woestijn. Daar komen ze erachter dat het redden van een diersoort moeilijker is dan gedacht.

Voor mijn eerste Duitse radiodocumentaire reisde ik met de vrouwen – een bioloog, kamelenboer, een dierenarts een dierenverzorger – mee naar Mongolië en volgde hen op hun missie. Ben je naïef of juist heel dapper als je een diersoort probeert redden, waar verder niemand zich om bekommert? Oordeel zelf en luister naar:

Vier Frauen in der Wüste Gobi – Auf den Spuren der Wildkamele (RBB)

Eigen risico

bergMet lawinegevaar een berg beklimmen. Oorlogsgebied in Afghanistan verkennen. Als vrouw alleen door Oost-Europa liften. Vrijwilligers?
De meeste mensen hebben een instinctieve afkeer van risico´s. En we leven niet bepaald in een cultuur die waaghalzen op een voetstuk zet. Toch zijn er mensen die zich vol overgave in een situatie storten die wel eens fataal zou kunnen aflopen. Wat bezielt hen?

Samen met radiomaker Marieke Drost ging ik op zoek naar mensen die ongewone risico’s nemen. We vroegen hen hoe zij omgaan met gevaar én met een omgeving die hen niet begrijpt – en soms sterk veroordeelt.

Luister hier naar de radiodocumentaire Eigen risico

Lees verder

92 meter

_img1280Freediver Jeanine Grasmeijer brak op 6 september 2016 een wereldrecord door zonder zuurstofflessen naar een diepte van 92 meter te duiken. Ze brak hiermee het vorige wereldrecord van de Russin Natalia Molchanova die afgelopen jaar tijdens een duik voor de kust van Ibiza verdween. De risico’s van een duik zijn groot, maar de duiker mag geen angst voelen. Want onder water is adrenaline is de grootste vijand.

Luister hier naar de radiodocumentaire 92 meter.

Deze radiodocumentaire maakte ik samen met collega Marieke Drost voor Radio Doc (NTR). Eindredactie: Jair Stein. Techiek: Arno Peeters.

 

 

Hersenballet 

fullsizeoutput_1c3eVoor klassiek ballet is volmaakte controle over je lichaam een vereiste. Niet echt iets voor mensen met een hersenziekte, zou je denken. De stichting Dance for Health en onderzoekers van de Vrije Universiteit van Amsterdam denken daar anders over. Neurowetenschapper Hanneke Hulst onderzoekt of ballet zelfs ingezet kan worden als therapie.
Samen met radiomaker Marieke Drost maakte ik voor RadioDoc (NTR) de korte documentaire Hersenballet. Deze werd op 15 juli uitgezonden op Radio 1 en is hier terug te luisteren.
Eindredactie: Jair Stein. Techniek: Alfred Koster.

Mind your step

mind your stepBij Shell staat veiligheid voorop. Als je de trap op loopt moet je de leuning vasthouden. Als je dat niet doet, word je door een collega gecorrigeerd. Er wordt alles op alles gezet om elk ongelukje te voorkomen, ook op kantoor. En struikel je een keer over een drempel? Dan wordt daar melding van gemaakt. Dat klinkt allemaal misschien wat overspannen, maar er zit wat in: in onze relatief veilige wereld zijn grote ongelukken vaak het gevolg van lullige foutjes. Een nulletje teveel of te weinig, een telefoontje aannemen achter het stuur, een klein beetje gemorste olie kan het verschil maken tussen leven en dood. Er wordt dan ook een heel arsenaal aan protocollen, regels en verboden tegen in stelling gebracht. Veiligheidskunde is een bloeiende industrie.

In de radiodocumentaire Mind your step verkende ik samen met radiocollega Marieke Drost de wereld van safety officers, human factors engineers en life saving rules. We vroegen ons af: kun je mensen trainen om continu behoedzaam en oplettend te zijn?

Kan je ongelukken uitbannen? En tegen welke prijs? Beluister hier de documentaire.

Voor de hele uitzending van deze Radio Doc (NTR/ VPRO) naar www.2doc.nl.

Lees verder

Radio Doc: Geursporen

aardbeienFemke leeft voor eten. Koken is haar grootste hobby en samen genieten van een lekkere maaltijd speelt een belangrijke rol in haar relatie. Maar op een dag smaakt niets meer zoals het hoort. Femke is haar reukvermogen kwijt en de artsen zeggen dat ze er mee moet zien te leven.

Mieke leeft al 43 jaar zonder geur. Ze is het gewend geraakt dat haar neus niet werkt en wat dat doet met haar gevoelsleven. Tot ze op een dag hoort dat er een eenvoudige oplossing is voor haar probleem: een prednisonkuur die de geuren kan doen wederkeren.

Voor Radio Doc maakte ik een documentaire over twee vrouwen voor wie de wereld veranderde op de dag dat ze hun reukzin verloren. Een van hen slaagt erin om haar reukvermogen terug te krijgen. Maar dan blijkt de wereld anders te ruiken dan ze had verwacht.

Luister hier 

De spottersmethode

PolitieAgenten en particuliere beveiligers worden steeds vaker getraind in een methode om terroristen en criminelen in het vizier te krijgen nog voordat ze iets gedaan hebben. De spottersmethode, ook wel predictive profiling genoemd. Hoe dat werkt? Simpel, door te kijken naar afwijkend gedrag en met de potentiële verdachte in gesprek te gaan. Zo hoopt de profiler criminele activiteiten te verstoren en te voorkomen.

Lees verder

De kleutermeester

Meester Bart met jarige ThijsVoor een aflevering van De Andere Wereld (IKON) over feminisme ging ik op zoek naar een kleutermeester en belandde in de klas van meester Bart Lentjes. Met veel enthousiasme geeft hij les aan zijn 4 tot 6 jarigen. Dat de meeste van zijn collega’s vrouw zijn, kan hem niets schelen. Maar dat ‘kleuterjuf’ een vrouwenberoep zou zijn, vindt hij onzin. De kleuters hebben ondertussen hele andere ideeën over wat ze later willen worden. Lees verder

Verloren onschuld

OosterendIn het Texelse dorp Oosterend zijn mensen gewend hun deuren open te laten. Op slot doen is niet nodig. En als iemand voor het gemak zijn autosleutels in het contact laat steken, kijkt niemand daar raar van op. Totdat er een serie inbraken plaatsvindt in het dorp. In het holst van de nacht wordt het spaargeld van een 93-jarige dame gejat, wordt de tabaksafdeling van de supermarkt geplunderd en wordt het interieur van het kinderdagverblijf overhoop gehaald.

Lees verder en luister

Pottenkijkers ongewenst

tropisch strandOoit gehoord van de Chagoseilanden? Nee? Van Diego Garcia misschien? De piepkleine koraaleilandjes zijn onbekend maar spelen een essentiële rol in de wereldpolitiek. Hiervandaan voerden de Verenigde Staten de tanks en helikopters aan voor de Eerste Golfoorlog. Hiervandaan vertrokken de bommenwerpers naar Irak en Afghanistan. Door de strategische ligging, midden tussen Afrika, Azië en Australië, is Diego Garcia de belangrijkste extraterritoriale militaire basis van Amerika.

Lees verder en luister

Bouquetreeks

1 minuutJe kan er heel prettig je hoofd bij leegmaken. En eigenlijk weet je aan het begin al hoe het gaat eindigen. Je kan het ook al een beetje bedenken. Want ze krijgen altijd elkaar. En de man is altijd dominant en de vrouw is altijd onderdanig. En ze wordt altijd zwanger en ze gaan dan uiteindelijk altijd trouwen. En dat is heel prettig: dat het gewoon altijd goed komt.

Beluister Bouquetreeks, een verhaal voor 1 Minuut (VPRO)

 

 

De Oostenrijkse plafondpoetser

Plots VPROHet was op een zomerdag dat ik thuiskwam van mijn werk. Het was zo rond half vijf ‘ s avonds. En toen vond ik het heel vreemd dat de auto van Jan Willem nog voor het huis stond. Alle ramen stonden ook open.
Ik ben toen met enige huiver het huis binnengegaan…

Luister hier het radioverhaal dat ik maakte voor Plots (VPRO) over een wonderlijke schoonmaker die meer sporen achterlaat dan gewenst.